Υπεργολαβία

Ορισμός

Υπεργολαβία είναι η ανάθεση από τον ανάδοχο τμήματος της εκτέλεσης της σύμβασης σε τρίτο οικονομικό φορέα, τον υπεργολάβο, με σύμβαση ανάμεσα στους δύο. Ρυθμίζεται στο άρθρο 131 του ν. 4412/2016. Διαφέρει από τη στήριξη στις ικανότητες τρίτου, όπου ο τρίτος δανείζει την εμπειρία ή την οικονομική επάρκειά του για να καλυφθούν τα κριτήρια επιλογής, και από την ένωση οικονομικών φορέων, όπου οι εταιρείες υποβάλλουν κοινή προσφορά και ευθύνονται αλληλεγγύως.

Τι δηλώνεται στην προσφορά

Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ζητά από τον προσφέροντα να αναφέρει στην προσφορά το τμήμα της σύμβασης που προτίθεται να αναθέσει σε υπεργολάβους και τους προτεινόμενους υπεργολάβους. Στην πράξη το ζητούν σχεδόν όλες οι διακηρύξεις, μέσα από το σχετικό πεδίο του ΕΕΕΣ. Υπεργολάβος που δεν δηλώθηκε δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς έγκριση της αρχής, και η αλλαγή υπεργολάβου κατά την εκτέλεση απαιτεί ενημέρωση και έγκριση.

Έλεγχος του υπεργολάβου

Όταν το τμήμα που ανατίθεται σε υπεργολαβία ξεπερνά το 30% της συνολικής αξίας της σύμβασης, η αρχή επαληθεύει ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του υπεργολάβου λόγοι αποκλεισμού, ζητώντας από τον προσφέροντα να τους αποδείξει. Αν συντρέχουν υποχρεωτικοί λόγοι αποκλεισμού, η αρχή απαιτεί την αντικατάσταση του υπεργολάβου. Για μικρότερα ποσοστά ο έλεγχος είναι δυνητικός. Χωριστό ΕΕΕΣ για τον υπεργολάβο απαιτείται όταν το προβλέπει η διακήρυξη, όπως εξηγείται στον οδηγό για το ΕΕΕΣ.

Ευθύνη

Ο ανάδοχος παραμένει πλήρως υπεύθυνος έναντι της αναθέτουσας αρχής για την εκτέλεση ολόκληρης της σύμβασης, ανεξάρτητα από την υπεργολαβία. Καθυστέρηση ή ελαττωματική εκτέλεση από τον υπεργολάβο επισύρει ποινικές ρήτρες και κατάπτωση εγγύησης για τον ανάδοχο, ο οποίος στρέφεται στη συνέχεια κατά του υπεργολάβου με βάση τη μεταξύ τους σύμβαση. Η αρχή δεν έχει συμβατική σχέση με τον υπεργολάβο.

Άμεση πληρωμή του υπεργολάβου

Η διακήρυξη μπορεί να προβλέπει ότι, με αίτηση του υπεργολάβου και εφόσον η φύση της σύμβασης το επιτρέπει, η αρχή καταβάλλει απευθείας σε αυτόν την αμοιβή για το τμήμα που εκτέλεσε, αφαιρώντας το ποσό από την πληρωμή του αναδόχου. Ο ανάδοχος μπορεί να αντιταχθεί σε αδικαιολόγητες πληρωμές. Η ρύθμιση προστατεύει τους μικρούς υπεργολάβους από καθυστερήσεις του αναδόχου, αλλά εφαρμόζεται μόνο αν η διακήρυξη την προβλέπει.

Στα δημόσια έργα

Στα έργα η υπεργολαβία ρυθμίζεται αυστηρότερα: απαιτείται έγκριση της διευθύνουσας υπηρεσίας, ο υπεργολάβος πρέπει να είναι εγγεγραμμένος στο ΜΗΕΕΔΕ στην κατάλληλη τάξη για το τμήμα που αναλαμβάνει, και το ποσοστό υπεργολαβίας που επιτρέπεται χωρίς να θεωρηθεί ουσιαστική μεταβίβαση του έργου είναι περιορισμένο.