Τι είναι η Διαύγεια
Το Πρόγραμμα Διαύγεια θεσπίστηκε με τον ν. 3861/2010 και υποχρεώνει όλους τους φορείς του δημοσίου να αναρτούν τις αποφάσεις τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση diavgeia.gov.gr. Η ανάρτηση είναι προϋπόθεση για την εκτέλεση της απόφασης: μια απόφαση που δεν έχει αναρτηθεί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, με ελάχιστες εξαιρέσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας ή προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Τι είναι ο ΑΔΑ
ΑΔΑ σημαίνει Αριθμός Διαδικτυακής Ανάρτησης. Είναι ο μοναδικός κωδικός που αποδίδεται αυτόματα σε κάθε πράξη τη στιγμή της ανάρτησης, αποτελείται από γράμματα και αριθμούς και τυπώνεται στο σώμα του εγγράφου. Με τον ΑΔΑ οποιοσδήποτε μπορεί να ανακαλέσει την ακριβή απόφαση από τη Διαύγεια και να επαληθεύσει ότι το έγγραφο που έχει στα χέρια του είναι αυτό που αναρτήθηκε.
ΑΔΑ και ΑΔΑΜ
Οι δύο κωδικοί μοιάζουν αλλά αφορούν διαφορετικά συστήματα. Ο ΑΔΑ είναι ο αριθμός ανάρτησης στη Διαύγεια και αφορά κάθε είδους απόφαση. Ο ΑΔΑΜ είναι ο Αριθμός Διαδικτυακής Ανάρτησης Μητρώου στο ΚΗΜΔΗΣ και αφορά μόνο πράξεις δημοσίων συμβάσεων: αιτήματα, προκηρύξεις, κατακυρώσεις, συμβάσεις και εντολές πληρωμής. Η ίδια απόφαση κατακύρωσης συνήθως έχει και ΑΔΑ (επειδή είναι απόφαση) και ΑΔΑΜ (επειδή αφορά σύμβαση). Ο οδηγός για το ΚΗΜΔΗΣ εξηγεί τη δομή του ΑΔΑΜ.
Ποιες αποφάσεις ενδιαφέρουν τον προμηθευτή
- Απόφαση ανάληψης υποχρέωσης. Η δέσμευση πίστωσης του προϋπολογισμού για μια δαπάνη. Αναρτάται εβδομάδες πριν τη διακήρυξη και είναι το πρώτο δημόσιο σήμα ότι έρχεται προμήθεια. Περισσότερα στον οδηγό για το πρωτογενές αίτημα και την ανάληψη υποχρέωσης.
- Απόφαση έγκρισης διενέργειας διαγωνισμού και όρων διακήρυξης. Το όργανο του φορέα εγκρίνει τη διακήρυξη πριν δημοσιευτεί.
- Απόφαση κατακύρωσης. Ποιος κέρδισε, με ποιο ποσό, με πόσους συμμετέχοντες.
- Απόφαση απευθείας ανάθεσης. Για μικρές συμβάσεις, όλη η διαδικασία συμπυκνώνεται σε μια απόφαση.
- Εντάλματα και εντολές πληρωμής. Πότε και πόσο πληρώθηκε ο ανάδοχος.
Αναζήτηση
Η Διαύγεια προσφέρει αναζήτηση ανά φορέα, είδος πράξης, ημερομηνία, θεματική κατηγορία και ελεύθερο κείμενο, καθώς και ανοικτό API για μαζική άντληση. Το μειονέκτημα για έναν προμηθευτή είναι ο όγκος: εκατοντάδες χιλιάδες πράξεις τον μήνα, με ελεύθερα διατυπωμένους τίτλους και χωρίς κωδικούς CPV. Η αξία της βρίσκεται στη διασταύρωση με το ΚΗΜΔΗΣ, όχι στην αυτόνομη ανάγνωση.
Η πλατφόρμα της GOVADI διαβάζει τις αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης της Διαύγειας και τις μετατρέπει σε έγκαιρα σήματα: ξέρετε ότι ένας φορέας δέσμευσε κονδύλι για το αντικείμενό σας εβδομάδες πριν δημοσιευτεί η διακήρυξη.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι δημόσια τα ποσά στη Διαύγεια;
Ναι. Οι αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης, κατακύρωσης και πληρωμής αναρτώνται με τα ποσά τους. Προσωπικά δεδομένα φυσικών προσώπων ανωνυμοποιούνται όπου απαιτείται, αλλά τα στοιχεία των εταιρειών αναδόχων είναι ορατά.
Πόσο γρήγορα αναρτάται μια απόφαση;
Ο νόμος απαιτεί την ανάρτηση αμελλητί μετά την υπογραφή της απόφασης, και η απόφαση δεν εκτελείται πριν αναρτηθεί. Στην πράξη οι περισσότερες πράξεις εμφανίζονται την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα.