Τι είναι η ματαίωση

Ματαίωση είναι η απόφαση της αναθέτουσας αρχής να μην ολοκληρώσει μια διαδικασία ανάθεσης που έχει ξεκινήσει. Ρυθμίζεται στο άρθρο 106 του ν. 4412/2016 και απαιτεί πάντα ειδικά αιτιολογημένη απόφαση μετά από γνώμη της επιτροπής διαγωνισμού. Η απόφαση κοινοποιείται στους συμμετέχοντες, αναρτάται στο ΚΗΜΔΗΣ και μπορεί να προσβληθεί με προδικαστική προσφυγή.

Πότε ματαιώνεται

Υποχρεωτικά

Η αρχή οφείλει να ματαιώσει όταν η διαδικασία αποβεί άγονη. Άγονος είναι ο διαγωνισμός στον οποίο είτε δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά, είτε όλες οι προσφορές απορρίφθηκαν ή όλοι οι συμμετέχοντες αποκλείστηκαν. Άγονος είναι επίσης, κατά το άρθρο 32, ο διαγωνισμός όπου καμία προσφορά δεν ήταν κατάλληλη: προσφορά άσχετη με το αντικείμενο ή προδήλως ανίκανη να καλύψει τις ανάγκες χωρίς ουσιώδεις τροποποιήσεις.

Δυνητικά

Η αρχή μπορεί να ματαιώσει, με αιτιολογία, σε έξι περιπτώσεις:

  • Παράτυπη διεξαγωγή της διαδικασίας, όταν το σφάλμα δεν μπορεί να διορθωθεί με επανάληψη σταδίου.
  • Ουσιώδης μεταβολή των οικονομικών ή τεχνικών παραμέτρων, ώστε η αρχή να μην έχει πλέον συμφέρον στη σύμβαση.
  • Ανωτέρα βία που εμποδίζει την κανονική εκτέλεση.
  • Κρίση ότι η προσφορά που επιλέχθηκε δεν είναι συμφέρουσα, για παράδειγμα επειδή η μοναδική προσφορά είναι στο ύψος του προϋπολογισμού.
  • Λήξη της ισχύος των προσφορών χωρίς παράταση.
  • Άλλοι επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, ιδίως δημόσιας υγείας ή προστασίας του περιβάλλοντος.

Η ματαίωση μπορεί να αφορά το σύνολο της σύμβασης ή μόνο τα τμήματα που σχετίζονται με τον λόγο της. Για έργα, η ματαίωση επειδή η προσφορά δεν είναι συμφέρουσα απαιτεί επιπλέον γνώμη του αρμόδιου τεχνικού συμβουλίου.

Διόρθωση αντί ματαίωσης

Αν διαπιστωθεί σφάλμα ή παράλειψη σε κάποιο στάδιο, η αρχή δεν είναι υποχρεωμένη να ματαιώσει τα πάντα. Μπορεί να ακυρώσει μερικώς, να αναμορφώσει το αποτέλεσμα ή να επαναλάβει τη διαδικασία από το σημείο του σφάλματος. Αυτή είναι η νομική βάση του «επαναληπτικού» σταδίου: για παράδειγμα, επανάληψη της αξιολόγησης των οικονομικών προσφορών με νέα επιτροπή, χωρίς νέα υποβολή.

Τι ακολουθεί τη ματαίωση

Μαζί με τη ματαίωση η αρχή μπορεί να αποφασίσει την επανάληψη οποιασδήποτε φάσης της διαδικασίας, με τους ίδιους ή τροποποιημένους όρους, ή την προσφυγή σε διαπραγμάτευση. Οι τρεις συνήθεις εκβάσεις:

  1. Επαναληπτικός διαγωνισμόςΝέα διακήρυξη, συνήθως με διορθωμένες προδιαγραφές, αυξημένο προϋπολογισμό ή χαλαρωμένα κριτήρια επιλογής όταν ο πρώτος απέβη άγονος. Δεν υπάρχει χωριστό άρθρο για τον «επαναληπτικό διαγωνισμό»: είναι κανονική νέα διαδικασία, με πλήρεις προθεσμίες, που συχνά φέρει τον χαρακτηρισμό στον τίτλο της.
  2. Διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση με τους ίδιους όρουςΑν ο ανοικτός ή κλειστός διαγωνισμός απέβη άγονος, η αρχή μπορεί να προσφύγει στη διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2α), υπό τον όρο ότι δεν τροποποιούνται ουσιωδώς οι αρχικοί όροι της σύμβασης. Η αρχή προσκαλεί οικονομικούς φορείς της επιλογής της. Πάνω από τα ευρωπαϊκά όρια απαιτείται σύμφωνη γνώμη της ΕΑΔΗΣΥ και έκθεση προς την Επιτροπή αν ζητηθεί. Οι υποχρεώσεις ΕΣΗΔΗΣ, ΕΕΕΣ και εγγυήσεων εξακολουθούν κατ' αρχήν να ισχύουν.
  3. ΕγκατάλειψηΗ ανάγκη καλύπτεται διαφορετικά, μεταφέρεται στον επόμενο χρόνο ή εγκαταλείπεται. Το κονδύλι αποδεσμεύεται.

Η ΕΑΔΗΣΥ έχει επανειλημμένα υπενθυμίσει ότι η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση είναι εξαιρετική διαδικασία: οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά και να αιτιολογούνται πλήρως, διαφορετικά η ανάθεση είναι παράνομη και προσβάλλεται.

Τι σημαίνει για τον προμηθευτή

  • Ο άγονος διαγωνισμός είναι πληροφορία. Δείχνει ότι ένας φορέας έχει ανάγκη και δεσμευμένο κονδύλι που δεν κάλυψε. Το επόμενο βήμα του, επαναληπτικός ή διαπραγμάτευση, έρχεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες, και στη διαπραγμάτευση προσκαλείται όποιος είναι γνωστός στην υπηρεσία.
  • Διαβάστε γιατί απέβη άγονος. Αν καμία προσφορά δεν υποβλήθηκε, ο προϋπολογισμός ή οι προδιαγραφές ήταν εκτός αγοράς και ο επαναληπτικός θα είναι ευνοϊκότερος. Αν όλες απορρίφθηκαν, δείτε για ποιον λόγο, ώστε να μην τον επαναλάβετε.
  • Η ματαίωση προσβάλλεται. Αν είστε ο προσωρινός ανάδοχος και η αρχή ματαιώνει με ασαφή αιτιολογία, η προδικαστική προσφυγή στην ΕΑΔΗΣΥ έχει σοβαρές πιθανότητες, γιατί η ματαίωση απαιτεί ειδική αιτιολογία που η Αρχή ελέγχει αυστηρά.
ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ

Η παρακολούθηση κύκλου ζωής της πλατφόρμας της GOVADI σημαίνει τους διαγωνισμούς που ματαιώθηκαν ή απέβησαν άγονοι στους κωδικούς σας και σας ειδοποιεί όταν ο ίδιος φορέας επαναπροκηρύξει το αντικείμενο ή δημοσιεύσει πρόσκληση διαπραγμάτευσης.

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει άγονος διαγωνισμός;

Διαγωνισμός στον οποίο δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά, ή όλες οι προσφορές απορρίφθηκαν, ή όλοι οι συμμετέχοντες αποκλείστηκαν, ή καμία προσφορά δεν ήταν κατάλληλη για το αντικείμενο. Η αρχή υποχρεούται να τον ματαιώσει και μπορεί να τον επαναλάβει ή να προσφύγει σε διαπραγμάτευση.

Μπορεί η αρχή να ματαιώσει διαγωνισμό επειδή δεν της αρέσει το αποτέλεσμα;

Μόνο με ειδική αιτιολογία, για παράδειγμα ότι η προσφορά που επιλέχθηκε δεν είναι συμφέρουσα σε σχέση με τις τιμές της αγοράς. Η αιτιολογία ελέγχεται από την ΕΑΔΗΣΥ σε προσφυγή, και η αόριστη ματαίωση ακυρώνεται.

Τι είναι ο επαναληπτικός διαγωνισμός;

Νέα διαδικασία που προκηρύσσεται μετά από ματαίωση, συνήθως με διορθωμένους όρους. Δεν είναι χωριστό είδος διαδικασίας στον νόμο: βασίζεται στη δυνατότητα της αρχής να επαναλάβει τη διαδικασία κατά το άρθρο 106 και ακολουθεί τις κανονικές προθεσμίες.

Μπορεί μετά από άγονο διαγωνισμό να γίνει απευθείας ανάθεση;

Η αρχή μπορεί να προσφύγει σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση με το άρθρο 32 παρ. 2α, εφόσον δεν αλλάξει ουσιωδώς τους αρχικούς όρους. Προσκαλεί φορείς της επιλογής της, αλλά πάνω από τα ευρωπαϊκά όρια χρειάζεται σύμφωνη γνώμη της ΕΑΔΗΣΥ.

Επιστρέφεται η εγγύηση συμμετοχής σε ματαίωση;

Ναι, σε όλους τους συμμετέχοντες, μετά την οριστικοποίηση της απόφασης ματαίωσης, δηλαδή μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας προσφυγής ή την απόρριψη της προσφυγής.

Σχετικά