Συμφωνία-πλαίσιο
Η συμφωνία-πλαίσιο (άρθρο 39 του ν. 4412/2016) είναι συμφωνία μεταξύ μιας ή περισσότερων αναθετουσών αρχών και ενός ή περισσότερων οικονομικών φορέων, που καθορίζει τους όρους των συμβάσεων που θα ανατεθούν σε ορισμένη περίοδο, ιδίως τις τιμές και τις ποσότητες. Η ίδια η συμφωνία δεν είναι παραγγελία. Οι παραγγελίες γίνονται με εκτελεστικές συμβάσεις στη διάρκειά της, χωρίς νέο ανοικτό διαγωνισμό.
Πώς γίνονται οι εκτελεστικές συμβάσεις
Εξαρτάται από το πόσοι είναι μέσα και από το αν οι όροι έχουν κλειδώσει.
- Ένας ανάδοχος. Οι εκτελεστικές συμβάσεις ανατίθενται με τους όρους της συμφωνίας. Η αρχή μπορεί να ζητήσει γραπτώς συμπλήρωση της προσφοράς, όχι νέο ανταγωνισμό.
- Περισσότεροι ανάδοχοι, όλοι οι όροι καθορισμένοι. Η αρχή αναθέτει χωρίς νέο διαγωνισμό, με αντικειμενικά κριτήρια που ορίζει η συμφωνία, για παράδειγμα με σειρά κατάταξης ή με κατανομή ποσοστών.
- Περισσότεροι ανάδοχοι, ανοικτοί όροι. Η αρχή διεξάγει μίνι διαγωνισμό (τελικό διαγωνισμό) ανάμεσα στα μέλη της συμφωνίας: ζητά γραπτώς προσφορές, δίνει εύλογη προθεσμία, αποσφραγίζει μετά τη λήξη της και αναθέτει στην καλύτερη προσφορά με τα κριτήρια της συμφωνίας.
Οι εκτελεστικές συμβάσεις δεν μπορούν να τροποποιούν ουσιωδώς τους όρους της συμφωνίας, μπορούν όμως να εκτελούνται και μετά τη λήξη της, αν υπογράφηκαν εντός της διάρκειάς της. Η συμφωνία-πλαίσιο υπόκειται πάντα σε προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι εκτελεστικές συμβάσεις μόνο αν ξεπερνούν μόνες τους τα σχετικά όρια.
Δυναμικό σύστημα αγορών
Το δυναμικό σύστημα αγορών, ΔΣΑ (άρθρο 33), είναι πλήρως ηλεκτρονική διαδικασία για αγαθά και υπηρεσίες τρέχουσας χρήσης που διατίθενται γενικά στην αγορά. Η θεμελιώδης διαφορά του από τη συμφωνία-πλαίσιο είναι ότι παραμένει ανοικτό: κάθε οικονομικός φορέας που πληροί τα κριτήρια επιλογής μπορεί να ζητήσει ένταξη οποιαδήποτε στιγμή στη διάρκειά του, και η αρχή οφείλει να αξιολογήσει την αίτηση μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες, με δυνατότητα παράτασης σε δεκαπέντε.
Το σύστημα λειτουργεί με τους κανόνες της κλειστής διαδικασίας. Η αρχή δημοσιεύει προκήρυξη με ελάχιστη προθεσμία 30 ημερών για τις αρχικές αιτήσεις συμμετοχής, εντάσσει όσους πληρούν τα κριτήρια και στη συνέχεια, για κάθε επιμέρους αγορά, προσκαλεί όλα τα ενταγμένα μέλη να υποβάλουν προσφορά με προθεσμία τουλάχιστον δέκα ημερών. Μπορεί να χωρίζεται σε κατηγορίες προϊόντων ή υπηρεσιών με χωριστά κριτήρια. Δεν απαιτείται εγγύηση συμμετοχής.
Οι διαφορές με μια ματιά
| Στοιχείο | Συμφωνία-πλαίσιο | Δυναμικό σύστημα αγορών |
|---|---|---|
| Ποιοι συμμετέχουν | Κλειστός κύκλος, όσοι επιλέχθηκαν στον αρχικό διαγωνισμό | Ανοικτό, ένταξη οποιαδήποτε στιγμή |
| Διάρκεια | Έως 4 έτη | Όση ορίζει η προκήρυξη, χωρίς σταθερό ανώτατο όριο |
| Αντικείμενο | Κάθε είδους σύμβαση | Αγαθά και υπηρεσίες τρέχουσας χρήσης |
| Επιμέρους αναθέσεις | Χωρίς ανταγωνισμό ή με μίνι διαγωνισμό | Πάντα με πρόσκληση προσφορών σε όλα τα μέλη |
| Αν χάσετε την αρχή | Μένετε έξω ως τη λήξη | Ζητάτε ένταξη αργότερα |
Γιατί έχει σημασία: η περίπτωση της υγείας
Στον τομέα της υγείας η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας, η ΕΚΑΠΥ, που συστάθηκε με τον ν. 4472/2017, διενεργεί κεντρικούς διαγωνισμούς για φάρμακα, υγειονομικό υλικό και υπηρεσίες για λογαριασμό όλων των δημόσιων νοσοκομείων, με συμφωνίες-πλαίσιο και δυναμικά συστήματα αγορών. Ένας προμηθευτής ιατροτεχνολογικών προϊόντων που δεν μπει στη συμφωνία-πλαίσιο της ΕΚΑΠΥ για την κατηγορία του χάνει την πρόσβαση σε δεκάδες νοσοκομεία ταυτόχρονα, για όλη τη διάρκειά της. Αντίστοιχα λειτουργούν η Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών για τις προμήθειες της κεντρικής διοίκησης και οι κεντρικές αρχές αγορών των υπουργείων.
Το πρακτικό συμπέρασμα: οι διαγωνισμοί για συμφωνίες-πλαίσιο και τα ΔΣΑ αξίζουν δυσανάλογη προσοχή σε σχέση με την ονομαστική αξία τους, γιατί κρίνουν την πρόσβαση σε όλες τις παραγγελίες που ακολουθούν. Στο ΚΗΜΔΗΣ εμφανίζονται με το είδος διαδικασίας τους και, στο TED, με ρητή ένδειξη ότι η προκήρυξη αφορά συμφωνία-πλαίσιο.
Η πλατφόρμα της GOVADI σημαίνει τους διαγωνισμούς που αφορούν συμφωνίες-πλαίσιο και δυναμικά συστήματα αγορών και σας δείχνει, μέσα από τις εκτελεστικές συμβάσεις που ακολουθούν, ποιοι προμηθευτές είναι ήδη μέσα σε κάθε συμφωνία και τι όγκο παραγγελιών λαμβάνουν.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η συμφωνία-πλαίσιο;
Συμφωνία ανάμεσα σε αναθέτουσες αρχές και έναν ή περισσότερους προμηθευτές που ορίζει τους όρους, ιδίως τιμές και ποσότητες, των συμβάσεων που θα ανατεθούν σε διάστημα έως τεσσάρων ετών. Οι παραγγελίες γίνονται με εκτελεστικές συμβάσεις χωρίς νέο ανοικτό διαγωνισμό.
Πόσο διαρκεί μια συμφωνία-πλαίσιο;
Έως τέσσερα έτη, εκτός από εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις που σχετίζονται με το αντικείμενό της. Οι εκτελεστικές συμβάσεις που υπογράφηκαν εντός της διάρκειάς της μπορούν να εκτελούνται και μετά τη λήξη της.
Μπορώ να μπω σε συμφωνία-πλαίσιο αφού κλείσει;
Όχι. Ο κύκλος των αναδόχων κλείνει με την υπογραφή της. Αντίθετα, σε δυναμικό σύστημα αγορών μπορείτε να ζητήσετε ένταξη οποιαδήποτε στιγμή στη διάρκειά του, εφόσον πληροίτε τα κριτήρια επιλογής.
Τι είναι το δυναμικό σύστημα αγορών;
Πλήρως ηλεκτρονική διαδικασία για αγαθά και υπηρεσίες τρέχουσας χρήσης, ανοικτή σε κάθε ενδιαφερόμενο που πληροί τα κριτήρια επιλογής για όλη τη διάρκειά της. Κάθε επιμέρους αγορά γίνεται με πρόσκληση προσφορών προς όλα τα ενταγμένα μέλη.
Απαιτείται εγγύηση συμμετοχής σε συμφωνία-πλαίσιο;
Όχι. Ο νόμος εξαιρεί ρητά τις συμφωνίες-πλαίσιο και τα δυναμικά συστήματα αγορών από την εγγύηση συμμετοχής. Η εγγύηση καλής εκτέλεσης της συμφωνίας ορίζεται σε 0,5% της συνολικής αξίας της.