Γιατί είναι διαφορετικοί
Ο ν. 4412/2016 έχει δύο βιβλία. Το Βιβλίο Ι αφορά τις αναθέτουσες αρχές: υπουργεία, δήμους, νοσοκομεία, πανεπιστήμια. Το Βιβλίο ΙΙ, που ενσωματώνει την Οδηγία 2014/25/ΕΕ, αφορά τους αναθέτοντες φορείς, δηλαδή όσους δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένους τομείς κοινής ωφέλειας: ενέργεια, νερό, μεταφορές, ταχυδρομικές υπηρεσίες, λιμένες και αερολιμένες.
Η λογική είναι ότι οι φορείς αυτοί λειτουργούν σε αγορές με εμπορικά χαρακτηριστικά, οπότε ο νομοθέτης τους δίνει περισσότερη ευελιξία. Δείτε και το λήμμα για την αναθέτουσα αρχή.
| Βιβλίο Ι, αναθέτουσα αρχή | Βιβλίο ΙΙ, αναθέτων φορέας | |
|---|---|---|
| Όριο TED, προμήθειες και υπηρεσίες | 140.000 ευρώ κεντρική κυβέρνηση, 216.000 ευρώ λοιπές αρχές | 432.000 ευρώ |
| Όριο TED, έργα | 5.404.000 ευρώ | 5.404.000 ευρώ |
| Κλειστή διαδικασία | Μόνο με αιτιολόγηση | Ελεύθερα, ως τακτική επιλογή |
| Διαπραγμάτευση με δημοσίευση | Σε περιοριστικά απαριθμούμενες περιπτώσεις | Ελεύθερα |
| Σύστημα προεπιλογής | Δεν προβλέπεται | Προβλέπεται: μητρώο προκριμένων προμηθευτών |
Τα όρια αφορούν τη διετία 2026 και 2027, όπως ορίστηκαν με τους κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμούς της Επιτροπής. Δείτε την ενημέρωση για τα νέα όρια.
Ποιοι είναι
- Ενέργεια. ΔΕΔΔΗΕ για το δίκτυο διανομής, ΑΔΜΗΕ για το σύστημα μεταφοράς, ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ για το φυσικό αέριο, καθώς και οι εταιρείες παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στον βαθμό που πληρούν τα κριτήρια του Βιβλίου ΙΙ.
- Νερό. ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης για τη δραστηριότητά τους στα δίκτυα.
- Μεταφορές. ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ στον σιδηρόδρομο, ΟΑΣΑ με τις ΣΤΑΣΥ και ΟΣΥ στις αστικές συγκοινωνίες, Αττικό Μετρό για τα έργα επέκτασης.
- Λιμένες και αερολιμένες. Οι οργανισμοί λιμένων και οι φορείς διαχείρισης αεροδρομίων.
- Ταχυδρομικές υπηρεσίες. Τα ΕΛΤΑ για τη σχετική δραστηριότητα.
Κρίσιμη λεπτομέρεια: ένας φορέας μπορεί να είναι ταυτόχρονα αναθέτουσα αρχή για μέρος της δραστηριότητάς του και αναθέτων φορέας για το υπόλοιπο. Μια ΔΕΥΑ που κατασκευάζει δίκτυο ύδρευσης λειτουργεί ως αναθέτων φορέας, ενώ για τα διοικητικά της αγαθά μπορεί να υπάγεται στο Βιβλίο Ι. Η ίδια η διακήρυξη δηλώνει πάντα σε ποιο βιβλίο στηρίζεται, και αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να ελέγξετε.
Οι κωδικοί CPV των ΔΕΚΟ
- 31 Ηλεκτρικές μηχανές και υλικά. Μετασχηματιστές, πίνακες, καλώδια, μετρητές. Ο βασικός κωδικός των δικτύων ενέργειας.
- 45 Κατασκευαστικές εργασίες. Δίκτυα, υποσταθμοί, σήραγγες, γραμμές, αντλιοστάσια. Το μεγαλύτερο σε αξία.
- 50 Υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης. Συντήρηση δικτύων, τροχαίου υλικού, στόλου και εγκαταστάσεων, συνήθως με πολυετείς συμβάσεις.
- 34 Εξοπλισμός μεταφορών. Τροχαίο υλικό, λεωφορεία, ειδικά οχήματα.
- 42 και 43 Μηχανήματα. Αντλίες, συμπιεστές, μηχανήματα έργων.
- 24 Χημικά προϊόντα για την επεξεργασία νερού και λυμάτων.
- 48 και 72 Λογισμικό και υπηρεσίες πληροφορικής για συστήματα SCADA, τηλεμετρία, διαχείριση στόλου και εξυπηρέτηση πελατών.
- 71 Υπηρεσίες μηχανικού για μελέτες, επιβλέψεις και πιστοποιήσεις.
Οι ιδιαιτερότητες που πρέπει να ξέρετε
- Το σύστημα προεπιλογής. Πολλοί αναθέτοντες φορείς τηρούν μητρώο προκριμένων προμηθευτών ανά κατηγορία. Η εγγραφή γίνεται μία φορά, με αξιολόγηση τεχνικής και οικονομικής επάρκειας, και στη συνέχεια οι διαγωνισμοί απευθύνονται στους εγγεγραμμένους. Αν δεν είστε στο μητρώο, δεν βλέπετε καν την πρόσκληση. Αυτή είναι η σημαντικότερη πρακτική διαφορά από το Βιβλίο Ι.
- Τα υψηλότερα όρια δεν σημαίνουν λιγότερη δημοσιότητα. Κάτω από τα 432.000 ευρώ ο φορέας έχει μεγάλη ευχέρεια διαδικασίας, αλλά εξακολουθεί να καταχωρίζει στο ΚΗΜΔΗΣ όσα υπάγονται σε αυτό.
- Τεχνικές προδιαγραφές και πιστοποιήσεις. Τα υλικά δικτύων απαιτούν τύπου εγκρίσεις και δοκιμές από τον ίδιο τον φορέα. Η έγκριση τύπου είναι συχνά χρονοβόρα και αποτελεί ουσιαστικό εμπόδιο εισόδου.
- Πολυετείς συμβάσεις πλαίσιο. Η συντήρηση και τα αναλώσιμα δικτύων ανατίθενται συνήθως με συμφωνίες-πλαίσιο τριετούς ή τετραετούς διάρκειας. Χάνοντας μία, χάνετε την αγορά για χρόνια.
- Πληρωμές. Οι ΔΕΚΟ πληρώνουν από εμπορικά έσοδα και όχι από κρατικό προϋπολογισμό, οπότε συνήθως είναι ταχύτερες και πιο προβλέψιμες από τους φορείς του Βιβλίου Ι.
Πού δημοσιεύονται
Οι διαγωνισμοί άνω των 432.000 ευρώ δημοσιεύονται στο TED. Οι φορείς διατηρούν δικές τους σελίδες προμηθειών, που είναι εδώ πιο σημαντικές από αλλού, γιατί εκεί δημοσιεύονται οι προσκλήσεις για τα συστήματα προεπιλογής και οι διαγωνισμοί κάτω των ορίων. Όσα υπάγονται στο ΚΗΜΔΗΣ καταχωρίζονται κανονικά, και οι αποφάσεις των φορέων που υπάγονται στη διαφάνεια αναρτώνται στη Διαύγεια.
Για έναν προμηθευτή δικτύων, η παρακολούθηση του TED και των ιστοτόπων των φορέων είναι πιο αποδοτική από την παρακολούθηση μόνο του ΚΗΜΔΗΣ, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τους δήμους και τα νοσοκομεία.
Η πλατφόρμα της GOVADI παρακολουθεί τους αναθέτοντες φορείς χωριστά από τις αναθέτουσες αρχές, με το σωστό κατώφλι ανά φορέα, ώστε το φίλτρο «άνω των ορίων» να μην εφαρμόζει τα 216.000 ευρώ εκεί που ισχύουν τα 432.000. Οι συμφωνίες-πλαίσιο σημαίνονται ως τέτοιες, με την ημερομηνία λήξης τους, ώστε να προετοιμάζεστε για τον επόμενο κύκλο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε αναθέτουσα αρχή και αναθέτοντα φορέα;
Η αναθέτουσα αρχή υπάγεται στο Βιβλίο Ι του ν. 4412/2016 και είναι το κράτος και οι οργανισμοί του: υπουργεία, δήμοι, νοσοκομεία, πανεπιστήμια. Ο αναθέτων φορέας υπάγεται στο Βιβλίο ΙΙ και δραστηριοποιείται σε τομείς κοινής ωφέλειας: ενέργεια, νερό, μεταφορές, ταχυδρομεία, λιμένες. Έχει υψηλότερα όρια και πιο ευέλικτες διαδικασίες.
Ποιο είναι το όριο δημοσίευσης στο TED για μια ΔΕΚΟ;
Για τους αναθέτοντες φορείς του Βιβλίου ΙΙ το όριο είναι 432.000 ευρώ για προμήθειες και υπηρεσίες και 5.404.000 ευρώ για έργα, για τη διετία 2026 και 2027. Είναι σημαντικά υψηλότερο από τα 216.000 ευρώ που ισχύουν για τους δήμους και τα νοσοκομεία.
Τι είναι το σύστημα προεπιλογής και γιατί με αφορά;
Είναι μητρώο προκριμένων προμηθευτών ανά κατηγορία, που τηρούν πολλοί αναθέτοντες φορείς. Εγγράφεστε μία φορά μετά από αξιολόγηση επάρκειας και στη συνέχεια λαμβάνετε τις προσκλήσεις. Αν δεν είστε εγγεγραμμένος, συνήθως δεν βλέπετε καν τον διαγωνισμό, οπότε η εγγραφή είναι προϋπόθεση και όχι επιλογή.
Μπορεί ένας φορέας να είναι και τα δύο;
Ναι. Ο ίδιος φορέας μπορεί να λειτουργεί ως αναθέτων φορέας για τη δραστηριότητά του σε τομέα κοινής ωφέλειας και ως αναθέτουσα αρχή για τα υπόλοιπα. Η διακήρυξη δηλώνει πάντα σε ποιο βιβλίο στηρίζεται, και αυτό καθορίζει τα όρια και τη διαδικασία.
Πληρώνουν οι ΔΕΚΟ πιο γρήγορα από το δημόσιο;
Συνήθως ναι, γιατί πληρώνουν από εμπορικά έσοδα και όχι από κρατικό προϋπολογισμό, οπότε δεν εξαρτώνται από τη ροή της επιχορήγησης. Η συμβατική προθεσμία παραμένει η ίδια, αλλά η τήρησή της είναι στην πράξη πιο συνεπής.